Hệ thống điện 24/7

[bkeps.com]Các thiết bị điện tiếp xúc với nước có thể rất nguy hiểm nếu đóng điện trở lại khi chưa được sửa chữa phù hợp hoặc thay thế. Tính nguyên vẹn của thiết bị điện suy giảm do nhiễm ẩm có thể ảnh hưởng tới khả năng thực hiện tốt các chức năng dự kiến của thiết bị.
thiết bị điện có thể hư hại do bị ngập nước nhiễm bẩn hóa chất, nước thải, dầu, và các mảnh vụn, ảnh hưởng đến tính nguyên vẹn và tính năng của thiết bị. Nước biển và hơi mặn có thể đặc biệt nguy hại do tính ăn mòn và tính dẫn điện của muối đọng lại. Liên hệ nhà chế tạo

Cần phải có kiến thức thực tiễn về các hệ thống điện và thiết bị để có thể đánh giá mức hư hại do tiếp xúc với nước. Phải liên hệ với nhà chế tạo thiết bị nguyên thuỷ nếu có thắc mắc hay cần những hướng dẫn gợi ý cụ thể. Trong nhiều trường hợp, cần phải  thay thế thiết bị.

Đối với một số loại thiết bị điện lớn, sau khi tham khảo ý kiến nhà chế tạo, có thể sử dụng lực lượng sửa chữa được đào tạo phù hợp. Khả năng phục hồi được thiết bị có thể sẽ khác nhau, tùy theo đặc điểm chức năng của thiết bị, mức độ ngập nước, tuổi của thiết bị, và khoảng thời gian thiết bị tiếp xúc với nước.

Sửa chữa thiết bị mà không có ý kiến tư vấn của nhà chế tạo có thể dẫn tới rủi ro lớn hơn, vì sử dụng chất làm sạch không phù hợp có thể gây hư hại nhiều hơn cho thiết bị (xem Qui phạm Điện Quốc gia  - National electrical Code, phần 110.11 FPN, số 2) hoặc do kỹ thuật sửa chữa không phù hợp.

Nguy hiểm liên quan đến thiết bị điện hư hại do nước

Thiết bị phân phối điện

Thiết bị phân phối điện thường có thiết bị đóng cắt và bộ phận bảo vệ hạ áp như máy cắt kiểu đúc và cầu chảy được đặt trong vỏ bọc ví dụ như tủ phân phối điện và tủ đóng cắt.

Các khối lắp ráp này có thể được đấu nối tới các hệ thống phân phối điện bằng nhiều phương pháp đấu dây khác nhau.

Các bộ phận bảo vệ rất quan trọng cho sự vận hành an toàn của mạch điện phân phối. Khả năng bảo vệ các mạch này bị ảnh hưởng bất lợi do tiếp xúc với nước và các khoáng chất, chất bẩn, và tạp chất có thể có trong nước. Đối với máy cắt và thiết bị đóng cắt kiểu đúc, tiếp xúc với các chất này có thể ảnh hưởng tới khả năng vận hành chung của cơ cấu do bị ăn mòn, sự tồn tại của các dị vật, và do mất chất bôi trơn. Tình trạng của các tiếp điểm có thể bị ảnh hưởng và khả năng cách điện của vật liệu bên trong có thể bị suy giảm. Hơn nữa, một số máy cắt kiểu đúc được trang bị cơ cấu tác động điện tử, chức năng của các cơ cấu này có thể bị tổn hại.

Nước có thể ảnh hưởng tới vật liệu nhồi (thạch anh) ống cầu chảy, làm giảm khả năng cách điện và khả năng cắt.

Tủ phân phối có chứa thiết bị bảo vệ cùng với các kết cấu đỡ, hệ thống thanh cái, dây đấu, rơle điện từ hoặc rơle điện tử và đồng hồ đo. Tiếp xúc với nước có thể dẫn tới ăn mòn, làm hư hại cách điện của tất cả các loại thiết bị này. Trong trường hợp tủ phân phối tiếp xúc với nước, liên hệ với nhà sản xuất trước khi thực hiện bất kỳ hành động nào.

Thiết bị điều khiển động cơ

Mạch động cơ bao gồm thiết bị điều khiển động cơ như bộ khởi động, côngtắctơ, cùng với thiết bị bảo vệ quá dòng như rơle quá tải, máy cắt, và cầu chảy nhiều khi được lắp vào bảng điều khiển và tủ điều khiển động cơ cũng như tủ điện độc lập. Tủ điều khiển động cơ chứa thiết bị điều khiển và thiết bị bảo vệ cùng các kết cấu đỡ, hệ thống thanh cái và dây đấu.

Các thiết bị bảo vệ rất quan trọng đối với sự vận hành an toàn của mạch động cơ. Khả năng bảo vệ các mạch này bị ảnh hưởng bất lợi nếu tiếp xúc với nước, khoáng chất, chất bẩn, và các dị vật có thể chứa trong nước. Đối với máy cắt kiểu đúc, tiếp xúc với các chất này có thể ảnh hưởng tới sự vận hành chung của cơ cấu do bị ăn mòn, sự tồn tại của các dị vật, và do mất chất bôi trơn. Tình trạng của các tiếp điểm có thể bị ảnh hưởng và khả năng cách điện của vật liệu bên trong có thể bị suy giảm. Hơn nữa, một số máy cắt kiểu đúc được trang bị các cơ cấu tác động điện tử, chức năng của các cơ cấu này có thể bị phương hại.

Nước có thể ảnh hưởng tới thạch anh nhồi trong ống cầu chảy, làm giảm khả năng cách điện và khả năng cắt.

Hiện tượng ăn mòn, mất chất bôi trơn và khả năng cách điện cũng có thể xảy ra đối với côngtắctơ và bộ khởi động.

Bộ điều khiển động cơ bằng bán dẫn và côngtắctơ hoặc bộ khởi động kiểu điện từ với mạch điện tử tích hợp bên trong sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn do tiếp xúc với nước.

thiết bị điện

thiết bị điện bao gồm thiết bị bảo vệ hạ áp hoặc trung áp trong một tổ hợp thiết bị đóng cắt tổng. Tổ hợp thiết bị này cũng có thể có đường cáp, hệ thống thanh cái với các vật cách điện phù hợp, máy biến dòng, rơle điện từ hoặc rơle điện tử, và hệ thống đo lường.

Sự hoạt động tin cậy của các thiết bị bảo vệ có tầm quan trọng sống còn đối với sự an toàn của hệ thống. Các thiết bị này rất dễ bị ảnh hưởng do nước. Trong trường hợp máy cắt và thiết bị điện đóng cắt hạ áp và trung áp, khả năng hoạt động của cơ cấu có thể bị tổn hại do ăn mòn, sự có mặt của các phần tử rắn, chẳng hạn như bùn, và do chất bôi trơn trôi đi. Khả năng cách điện của vật liệu cách điện và các vật cách điện sẽ bị xuống cấp, và đối với máy cắt không khí, tình trạng của các tiếp điểm có thể bị ảnh hưởng. Ngoài ra, máy cắt điện hạ áp thường kết hợp các cơ cấu tác động điện tử, chức năng các cơ cấu này sẽ bị ảnh hưởng.

Tương tự như vậy, chức năng của rơle bảo vệ và đồng hồ đo điện tử cũng có thể bị  ảnh hưởng.

Nước có thể ảnh hưởng tới vật liệu (thạch anh) nhồi ống cầu chảy, làm cách điện xuống cấp và giảm khả năng cắt điện.

Máy cắt điện và máy cắt trung áp được thiết kế để có thể bảo dưỡng được bằng cách thay thế các tiếp điểm trong máy cắt không khí. Vì vậy, có thể tiếp tục sử dụng những máy cắt này với điều kiện việc sửa chữa được thực hiện có tư vấn sát sao của nhà chế tạo. Điều này bao gồm các kỹ thuật làm sạch và sấy khô, các khuyến nghị về bôi trơn, và thử nghiệm toàn diện trước khi sử dụng trở lại. Tuy nhiên, phải loại bỏ hoặc thay thế tất các cơ cấu tác động điện tử của máy cắt điện hạ áp và rơle bảo vệ và đồng hồ đo điện tử trong thiết bị điện.

Thay thế ống cầu chảy của cầu chảy. Phần còn lại của khí cụ có thể sửa chữa lại được, theo sự tư vấn chặt chẽ của nhà chế tạo.

Trong mọi trường hợp, cần đặc biệt chú ý tới việc làm sạch, sấy khô, và thử nghiệm đầy đủ các vật cách điện và vật liệu cách điện.

thiết bị điện cũng có thể chứa các bộ phận điện tử bổ sung, ví dụ như các rơle bán dẫn.

Những bộ phận này cũng có thể đóng vai trò quyết định đối với việc thực hiện tốt chức năng của thiết bị bảo vệ, và cần đặc biệt quan tâm đến việc làm sạch và thử nghiệm các bộ phận này. Khuyến nghị đầu tiên đó là gửi các bộ phận này trở lại cho nhà chế tạo. Nếu không thể, cần tư vấn nhà chế tạo về việc lựa chọn đúng chất làm sạch nhằm loại bỏ chất bẩn mà không gây hư hại cho lớp vỏ ngoài. Cũng cần liên hệ với nhà chế tạo về phương pháp thử nghiệm đặc thù đối với thiết bị điện phức tạp, ví dụ như bộ vi xử lý.

Các tổ hợp thiết bị điện (thiết bị điện đóng cắt) có thể sửa chữa được nếu thực hiện một cách cẩn thận các bước làm sạch, sấy khô và thử nghiệm thiết bị trước khi đóng điện. Điều này đòi hỏi có các dữ liệu đầu vào và khuyến nghị của nhà chế tạo. Một lĩnh vực nữa cần đặc biệt quan tâm, đó là duy trì các đặc tính điện môi của cách điện. Đối với thiết bị trung áp sử dụng ngoài trời, các vật cách điện đỡ thanh cái thường phải chịu xung điện áp cao. Các cách điện này có thể phải thay thế.

Máy biến áp

Máy biến áp tiếp xúc với nước có thể bị tác động ăn mòn, lõi từ và cuộn dây máy biến áp có thể bị hư hại về mặt cách điện. Khả năng vận hành an toàn và đúng chức năng của máy biến áp có thể bị ảnh hưởng do các mảnh vụn và hóa chất có thể lắng tụ bên trong máy biến áp trong thời gian ngập nước. Nước và các chất ô nhiễm sẽ làm hỏng dầu máy biến áp.

Dây dẫn, cáp, và dây mềm

Khi dây dẫn hoặc cáp tiếp xúc với nước, các phần kim loại (ví dụ như dây dẫn, vỏ bọc kim loại hoặc vỏ bảo vệ) có thể bị ăn mòn dẫn đến hư hại của chính phần đó và/hoặc gây ra sự cố đầu nối. Nếu còn lại bên trong cáp trung áp, không thoát ra hết, nước có thể đẩy nhanh tốc độ suy giảm cách điện, dẫn đến hỏng trước thời hạn. Dây dẫn và cáp được thiết kế để dùng cho khu vực khô ráo có thể gây nguy hiểm điện giật nếu đóng điện sau khi bị dính nước.

Mọi khuyến nghị trong việc sửa dây dẫn và cáp đều dựa trên giả định hàm lượng hóa chất, dầu, v.v., trong nước là không cao. Nếu nghi ngờ nước có chứa các chất ô nhiễm lạ, như có thể xảy ra trong một số trường hợp lũ lụt, cần tư vấn nhà chế tạo trước khi quyết định tiếp tục sử dụng các sản phẩm dây dẫn và cáp.

Thiết bị cắt sự cố hồ quang (arc fault circuit interrupters-AFCI), thiết bị đấu nối, thiết bị cắt sự cố chạm đất (ground fault circuit interrupters-GFCI) và thiết bị chống sét

Chất lắng cặn và chất ô nhiễm trong nước có thể len lỏi vào các chi tiết bên trong của thiết bị điện đã lắp đặt và ở lại đó, thậm chí cả sau khi người sử dụng đã làm khô hoặc làm sạch thiết bị.

Các chất đó sẽ tác động nghiêm trọng tới khả năng vận hành của thiết bị mà không để lại dấu vết rõ ràng để người sử dụng có thể hay biết. Cũng vậy, các thiết bị điện như AFCI, GFCI và thiết bị chống sét có chứa mạch điện tử và các linh kiện khác có thể  bị tác động bất lợi do nước, dẫn đến thiết bị không thực hiện được chức năng hoặc gây nguy hiểm cho người sử dụng. Không nên cố gắng làm khô bằng không khí và rửa sạch các thiết bị loại này khi bị hỏng do nước.

Giá đỡ cáp

Kiểm tra kỹ lưỡng hệ thống giá đỡ cáp để xác định liệu sự toàn vẹn về cơ và/hoặc về điện của hệ thống giá đỡ có bị tổn hại hay không. Sửa chữa hoặc thay thế phần bị hỏng theo yêu cầu lắp đặt ban đầu. Loại bỏ tất cả các chất bẩn trong giá đỡ cáp. Nếu nhãn cảnh báo “Không được sử dụng giá đỡ cáp làm lối đi” đã bị hỏng, thì kiếm nhãn từ nhà chế tạo và gắn lại theo đúng yêu cầu.

Đèn điện và ba lát

Các đèn huỳnh quang, phóng điện cường độ cao và sợi đốt không được thiết kế để có thể ngâm trong nước, ngoại trừ những loại đèn thuộc danh mục có thể ngâm trong nước. Đèn bị ngập nước và những thiết bị liên quan có thể bị hỏng do các chất ăn mòn, cặn hoặc các mảnh vụn khác trong nước. Các chi tiết kim loại bị ăn mòn và mạch điện bên trong bị nhiễm bẩn có thể khiến đèn không thể làm việc đúng yêu cầu.

Động cơ

Động cơ bị ngập nước có thể bị hư hại do các mảnh vụn hoặc chất ô nhiễm. Kết quả là cách điện, thiết bị đóng cắt, tiếp điểm của thiết bị đóng cắt, tụ điện, thiết bị bảo vệ quá tải, v.v., có thể bị hư hại, các phần kim loại bị ăn mòn, phần bôi trơn bị nhiễm bẩn. Công tác đánh giá cần giao cho những người có chuyên môn.

thiết bị điện tử, bao gồm các hệ thống tín hiệu, hệ thống  bảo vệ, hệ thống  thông tin và điều khiển  công nghiệp

Các thiết bị dùng trong các hệ thống tín hiệu, bảo vệ và thông tin nói chung đều có chứa các linh kiện điện tử, và ngập nước sẽ ảnh hưởng xấu tới độ tin cậy của các hệ thống này. Nhiễm bẩn do các chất ô nhiễm hoặc các mảnh vụn có trong nước ngập vào có thể dẫn tới ăn mòn các linh kiện trong hệ thống, làm ngắn mạch mạch in, hoặc thay đổi đặc tính của mạch điện. Bởi vì một số hệ thống loại này được phân loại là hệ thống an toàn tuổi thọ, nên điều quan trọng là phải duy trì độ tin cậy của các hệ thống như vậy.

Trường hợp các hệ thống này bị hư hại do nước, cần đưa các bộ phận bị ảnh hưởng trở lại cho nhà chế tạo để thay thế, hoặc sửa chữa lại sau khi làm sạch, hiệu chuẩn lại và thử kiểm. Nên liên hệ với nhà chế tạo các hệ thống này để có thông tin về thiết bị cụ thể.


Theo KHCN Điện số 2/2008